U razvijenim svjetskim demokratijama, na snazi je podjela vlasti na zakondavnu, sudsku i izvršnu. Ovakva podjela vlasti, u praksi obezbjeđuje vladavinu prava i jasnu podjelu nadležnosti između poluga vlasti.
Republika Srpska teži da bude demokratski uređeno društvo, ali ne poklanja mnogo pažnje jačanju navedenih poluga vlasti. Ovdje je razvijen novi sistem vlasti sa samo jednom, ključnom polugom. Organ vlasti su lideri partija, a sistem se naziva liderologija. Kad bi poluge vlasti klasifikovali po značaju, ovako bi to izgledalo:
- LIDERI, VLASNICI PARTIJA;
- VLADA RS – radno tijelo koje izvršava odluke lidera;
- NSRS – preplaćeni dizači ruku (vlast) i preplaćeni, nebitni popunjivači kvote 83 (opozicija);
- SUDSTVO – samoprozvano nezavisni, doživotni fanovi Lidera.
Broj bitnih lidera zavisi od broja partija koje čine većinu u dizačnici ruku. Ostali se ne pitaju ništa. Svoje odluke, koje se često donose u kafanama, hotelima, vikendicama, lideri saopštavaju naciji preko TV lider servisa, a nakon toga radno tijelo dogovorene poslove „pakuje“ u zakonsku formu i šalje u dizačnicu na usvajanje. I svima je dobro. Radno tijelo je sve veće i veće, sve plaćenije i plaćenije, dizači ruku zidaju samopouzdanje na debelom novčaniku i prividu značaja, dok su fanovi Lidera ukroćeni ubijeđenjem da su nezavisni. A narod, hahahha, ja zaboravila na narod. Vidjela od lidera. Pola, od onih pola što svake četiri godine izađu na izbore, daje legitimitet liderima da ostatak naroda naredne četiri godine „je.. u zdrav mozak“. I rijeka teče. Ja joj ne vidim kraj.
Možemo li i kako zaustaviti rijeku? Možda možemo, ali promjena mora doći iz naroda, od običnog čovjeka, koji je napaćen, umoran i nespreman za promjene. Ovi gore opisani neće ništa mijenjati, nemaju potrebu. Opozicija, takođe, ne želi promjenu vlasti da bi mijenjala sistem, nego da bi uživala povlastice postojećeg. Vidimo da ključni faktori (narod, pozicija, opozicija) nemaju ili motiv ili snagu za promjene. Zna li neko, onda, kako dalje?
Nisam ponudila konkretno rješenje, jer ga ne znam. Jedino mi pada na pamet da svako od nas, svaki pojedinac, pokuša da kreira sebi neki mikro svijet, sa svojom porodicom, svojim drugarima, da isključi TV, da puno čita, pogotovo klasike, i da ne daje na značaju političarima. A mreža dobrih ljudi, koju sebi kreiraš, sa kojom živiš, raduješ se i plačeš, padaš i ustaješ, ipak može učiniti ovaj život dobrim, pa i u privatnoj Republici Srpskoj, pa i u sistemu liderologije.
*za konkurs