Kopije spomenika, za koje je skovana nova reč “duplitektura”, iznenađuju strance, ali mnogim Kinezima se ideja dopada.
“Mislim da je to dobra stvar. Mogu da vidim spomenike iz mjesta gdje
nikad nisam bio” – rekao je jedan 32-godišnji Kinez u parku u
jugoistočnom gradu Čungkingu gde su replike Mikelanđelovog “Davida”,
“Mislioca” Ogista Rodena, i gigantskih glava četvorice američkih
predsjednika sa planine Rašmor.
Na drugom mjestu u toj
jugoistočnoj kineskoj metropoli, red bijelih zgrada sa elegantnim lukovima
izazvalo je polemiku zbog frapantne sličnosti s jednim pekinškim
kompleksom, djelom englesko-iračke arhitetkice Zahe Hadid.
Kopiranje se “radi u Kini”, rekao je jedan kineski sudija u penziji
prolazeći ispred tih zgrada. “Mislim da je to dobra stvar, možemo da
naučimo iz iskustva drugih’, rekao je on.
Direktor projekta
Zahe Hadid u Pekingu je optužio izvođace kopije za plagijat, prenose
mediji. Moda kopiranja arhitekture razvila se paralelno s
komercijalizacijom nekretnina posljednjih decenija u Kini, a posebno se
kopiraju konstrukcije koje podsjećaju na prestiž i uspjeh, objašnjava
Amerikanka Bjanka Bokser, autorka knjige “Kopije originala:
Arhitektnonske imitacije u savremenoj Kini”.
Među projektima
koji najviše iznenađuju je slikovito austrijsko selo Halstat, koje je na
UNESCO spisku svjetske baštine. Kuće pastelnih boja uz azurno alpsko
jezero reprodukovane su u južnoj kineskoj provinciji Guangdong.
Čak je i kineska zvanična novinska agencija Sinhua pisala o “smjelom
primjeru kulture kineskih falsifikata”. Hangžu pokazuje sklonost ka
Francuskoj s nekoliko pariskih spomenika, uključujući Ajfelovu kulu,
fontanu iz dvorca u Versaju i jedno malo, tipično francusko selo.
Sjeverna provincija Hebej od prije nekoliko dana ima impozantnu imitaciju
Sfinge iz Gize, ali ta monumentalna građevina trebalo bi da bude srušena
zbog žalbe egipatskog ministarstva, prenijela je prošlog vikenda kineska
štampa.
Šangaj je izgradio “grad na Temzi” u jednom predgrađu gdje su
statua Čerčila, crkva iz Bristola i čak i lažni čuvari Bekingemske
palate.
U predgrađu Pekinga nalazi se kompleks sa zlatnim
kupolama, inspirasnim Kremljem iz Moskve, kao i dvorac po ugledu na
dvorac Mezon Lafit zapadno od Pariza, djelo arhitekte Fransoa Mansara.
Iako te imitacije izazivaju dosta podsmjeha, Bjanka Bokser kaže da daju
ugled tim mestima, uz malu cijenu investicije. “U SAD one koji kopiraju,
smatraju lopovima bez mašte. U Kini slika falsfikatora je više
iznijansirana – kopiranje može biti dokaz talenta, a može biti i vrlo
praktično rješenje problema”, rekla je ona.
Bjanka Bokser je
rekla da izvođači žele da daju i neki poseban pečat svom projektu, a
investiroi-vlasnici da djelo odrazi njihov stil života i ekonomski uspjeh.
“Jedno od najboljih rješenja je da se kopiraju spomenici koji
podsjećaju na aristokratski ili rafinirani način života”, rekla je ona i
navela Versaj, Veneciju i Bijelu kuću kao modele cijenjene u Kini. Ta
tendencija se vidi i po masovnoj proizvodnji falsifikata kao što su
italijanske tašne, švajcarski satovi, francusko vino, holivudski
filmovi, iPhone ili čak i kopija radnje Applea u Kunmingu, na jugozapadu
Kine.
U Dafenu, predgrađu Šendžena, grada u punom razvoju,
čitava armija slikara kopira remek-djela od Vinsenta Van Goga, do
Džeksona Poloka. U Parku u Čungkingu su smanjeni modeli Njujorka, kanala
iz Venecije, kao i replika Isusa iz Rio de Žaneira.
“U pogledu
poštovanja kreativnosti drugih, to nije dobro, ali za Kinu koja je još u
razvoju, to je korisno”, rekao je jedan mladić šetajući parkom i ocijenio
da, kad Kina bude dovoljno razvijena, neće biti više trzišta za
falsifikate.