Venecuelanski ministar odbrane optužio je Sjedinjene Američke Države da su njegovu zemlju koristile kao “laboratoriju za oružje” tokom operacije otmice predsjednika Nikolasa Madura i njegove supruge Silije Flores 3. januara.
Vladimir Padrino Lopes izjavio je da su SAD u Venecueli testirale “napredne vojne tehnologije” koje se oslanjaju na vještačku inteligenciju i do sada neviđena oružja, piše Al Džazira, prenosi Index.hr.
Optužbe su uslijedile nakon što je američki predsjednik Donald Tramp za New York Post potvrdio da su američke snage zaista upotrijebile oružje koje je nazvao “diskombobulator”.
“Nije mi dozvoljeno da govorim o tome”, rekao je, dodavši da je oružje tokom operacije “onesposobilo rad opreme”. Detalji američke vojne misije nisu objavljeni, ali je poznato da su SAD i ranije koristile oružja namijenjena dezorijentaciji vojnika i onesposobljavanju opreme i infrastrukture.
Šta tvrdi Venecuela?
Ministar Padrino Lopes izjavio je 16. januara da je tokom američkog napada na Karakas poginulo 47 venecuelanskih vojnika, kao i 32 kubanska vojnika, od kojih su neki bili dio Madurovog obezbjeđenja.
Prošle nedjelje iznio je optužbe o “laboratoriji za oružje”, a list El Universal prenio je njegovu izjavu:
“Predsjednik Sjedinjenih Država priznao je da su koristili oružje koje nikada ranije nije korišćeno na ratištima, oružje kakvo niko na svijetu ne posjeduje. Tu tehnologiju su upotrijebili protiv venecuelanskog naroda 3. januara 2026.”
Čini se da je aludirao na Trampov intervju za američku televiziju NewsNation, u kojem je pomenuo upotrebu “soničnog oružja”.
Šta je Tramp rekao o američkom tajnom oružju?
Nekoliko dana nakon Madurove otmice, portparolka Bijele kuće Kerolajn Levit podijelila je objavu sa društvene mreže X, koju je navodno napisao jedan venecuelanski tjelohranitelj. U objavi se navodi da su SAD tokom operacije “aktivirale nešto” što je bilo “poput veoma snažnog zvučnog talasa”.
“Odjednom sam imao osjećaj kao da mi glava eksplodira iznutra”, napisao je tjelohranitelj.
“Svima nam je krenula krv iz nosa. Neki su povraćali krv. Pali smo na zemlju, nesposobni da se pomjerimo”.
U intervjuu za NewsNation, Tramp je izjavio da je “sonično oružje” korišćeno protiv Maduraovih kubanskih tjelohranitelja u, kako je rekao, snažno utvrđenom području.
“Niko drugi to nema. A mi imamo oružje za koje niko ne zna”, rekao je Tramp i dodao:
“I rekao bih da je vjerovatno najbolje da se o tome ne govori, ali imamo neka nevjerovatna oružja. To je bio nevjerovatan napad. Ne zaboravite da se ta kuća nalazila usred tvrđave i vojne baze”.
Kako ovi sistemi funkcionišu?
LRAD može da fokusira zvuk u uzak snop, omogućavajući da se poruke jasno čuju na velikim udaljenostima. Međutim, pri većim jačinama može biti fizički iscrpljujući.
“Ovi efekti su isključivo fizički i psihološki”, rekao je Magnije i dodao:
“Za razliku od elektromagnetnih sredstava, LRAD ne može da isključi rakete, radare, računare ili komunikacione sisteme”.
ADS, s druge strane, izaziva intenzivnu nelagodnost brzom zagrijavanjem površinskog sloja kože.
“To je nesmrtonosno sredstvo za uskraćivanje pristupa određenom području, namijenjeno kontroli mase i odbrani perimetra”, rekao je.
“Nijedan od ovih sistema ne može realno da onesposobi protivvazdušne sisteme, komunikacione mreže ili vojnu opremu. Ako je oprema prestala da radi, mnogo je vjerovatnije da je to posljedica elektromagnetnog ratovanja, sajber-napada ili prekida napajanja”.
Šta je onda “diskombobulator”?
Ne postoji provjerena definicija pojma “diskombobulator”.
“Ti termini nisu tehnički i djeluje da se koriste kao političke etikete za već postojeća sredstva”, rekao je Magnije.
“To može biti kombinacija sajber-ometanja, ciljanih udara na antene i senzore, kao i lokalizovanih prekida napajanja. Posmatračima na terenu to bi izgledalo kao da su sistemi iznenada prestali da rade”, rekao je Magnije.
Malo je vjerovatno da je sonični uređaj izazvao kvarove na opremi.
Izvještaji navode da su venecuelanski protivvazdušni sistemi ruske proizvodnje zakazali, što se može dogoditi usljed elektronskog ratovanja ili sajber-napada, bez potrebe za naučno-fantastičnim objašnjenjima.
Iako je sonično oružje moglo da utiče na vojnike, fizički simptomi su mogli nastati i zbog udarnog pritiska, šok-bombi ili drugih uobičajenih sredstava za dezorijentaciju.