Pakistan je rano jutros izveo vazdušne napade u Afganistanu, gađajući ono što je nazvao „kampovima i skrovištima“ naoružanih grupa koje stoje iza niza nedavnih napada, uključujući smrtonosni samoubilački napad na šiitsku džamiju u Islamabadu, prenosi AlJazeera.
Afganistansko Ministarstvo odbrane osudilo je napade, navodeći da su „pogodili vjersku školu i stambene kuće“ u pograničnim provincijama Nangarhar i Paktika, „što je rezultiralo desetinama mrtvih i ranjenih, uključujući žene i djecu“.
Afganistanski izvori rekli su Al Jazeeri da je u Nangarharu ubijeno najmanje 17 ljudi.
Napadi prijete krhkom primirju između južnoazijskih susjeda, koje je dogovoreno nakon smrtonosnih pograničnih sukoba u oktobru prošle godine, kada su poginule desetine vojnika, civila i osumnjičenih boraca.
Pakistansko Ministarstvo informisanja i radiodifuzije saopštilo je u objavi na mreži X da je vojska izvela „selektivne operacije zasnovane na obavještajnim podacima“ protiv sedam kampova i skrovišta pakistanskih talibana, poznatih i kao Tehrik-e-Taliban Pakistan (TTP), te njihovih saveznika.
Navodi se i da je ciljano jedno krilo (ogranka) grupe Islamska država u pograničnom području.
Ministarstvo tvrdi da ima „neoborive dokaze“ da su nedavni napadi u Islamabadu, kao i u sjeverozapadnim okruzima Bajaur i Bannu, izvedeni od boraca „po nalogu njihove baze u Afganistanu, odnosno tamošnjeg rukovodstva i operativaca“.
U saopštenju se navodi da je Pakistan više puta pozivao talibansku vladu u Afganistanu da spriječi naoružane grupe da koriste afganistansku teritoriju za napade, ali da Kabul nije „preduzeo nikakvu suštinsku akciju“.
Pakistan je, dodaje se, „uvijek nastojao održati mir i stabilnost u regionu“, ali je naglasio da sigurnost i bezbjednost pakistanskih građana ostaju njegov glavni prioritet.
Pakistanski napadi u Afganistanu uslijedili su nekoliko sati nakon što je samoubica napao sigurnosni konvoj u okrugu Bannu, u sjeverozapadnoj provinciji Khyber Pakhtunkhwa, pri čemu su poginula dva vojnika, uključujući potpukovnika.
U ponedjeljak je samoubica, uz podršku naoružanih napadača, vozilom natovarenim eksplozivom udario u zid sigurnosnog punkta u obližnjem Bajauru, ubivši 11 vojnika i jedno dijete. Vlasti su kasnije saopštile da je napadač bio afganistanski državljanin.
Početkom februara, drugi samoubica aktivirao je eksploziv tokom podnevne molitve u džamiji Khadija Tul Kubra u području Tarlai Kalan u Islamabadu, ubivši najmanje 31 vjernika i ranivši još 170.
Islamska država preuzela je odgovornost za napad u Islamabadu.
Iako su bombaški napadi rijetki u strogo obezbijeđenoj prijestonici, napad na džamiju Khadija Tul Kubra bio je drugi takav napad u tri mjeseca, što je pojačalo strahove od povratka nasilja u velike urbane centre Pakistana.
Pakistanska vojska je tada saopštila da su se „planiranje, obuka i indoktrinacija za napad odvijali u Afganistanu“.
U nedjeljnom saopštenju, pakistansko Ministarstvo informisanja ponovilo je poziv međunarodnoj zajednici da izvrši pritisak na talibane da ispune obaveze iz sporazuma koji su 2020. godine potpisali sa Sjedinjenim Državama u Dohi, glavnom gradu Katara, a koji predviđa sprječavanje korištenja afganistanske teritorije za napade na druge zemlje.
Ministarstvo je navelo da je to „od ključne važnosti za regionalni i globalni mir i bezbjednost“.
S druge strane, afganistansko Ministarstvo odbrane osudilo je pakistanske napade kao „kršenje međunarodnog prava i principa dobrosusjedskih odnosa“.
Najavilo je odgovor.
„Smatramo pakistansku vojsku odgovornom za gađanje civila i vjerskih objekata. Na ove napade ćemo odgovoriti u odgovarajuće vrijeme, odmjereno i primjereno“, saopštilo je.
Pakistan posljednjih godina bilježi porast nasilja, za koje se uglavnom okrivljuju TTP i zabranjene balučke separatističke grupe. Islamabad optužuje TTP da djeluje iz Afganistana, što ta grupa negira.
Talibanska vlada u Afganistanu također uporno negira da pruža utočište anti-pakistanskim naoružanim grupama.
Odnosi između susjednih država ostali su zategnuti nakon smrtonosnih sukoba u oktobru. Borbe su uslijedile nakon eksplozija u Kabulu, za koje su afganistanski zvaničnici optužili Pakistan.
Primirje koje je Katar posredovao 19. oktobra uglavnom se održalo, ali kasniji razgovori u Istanbulu, u Turskoj, nisu doveli do formalnog sporazuma.