Poljske vlasti otkrile su četiri tajna tunela ispod granice sa Bjelorusija, za koje se sumnja da su korišteni za ilegalno prebacivanje migranata u Poljska. Prema navodima zvaničnika, iza kompleksne podzemne infrastrukture mogli bi stajati strani stručnjaci sa Bliskog istoka, dok Varšava direktnu odgovornost pripisuje režimu predsjednika Aleksandar Lukašenko.
U tekstu pročitajte:
- Koliko je tunela otkriveno i gdje su locirani
- Kako su poljske službe otkrile podzemne prolaze
- Koliko je migranata prošlo kroz najveći tunel
- Koje se međunarodne grupe pominju kao mogući izvođači
- Zašto Poljska smatra da političku odgovornost snosi Minsk
- Kako se ova situacija uklapa u širu bezbjednosnu krizu u Evropi
Otkrivanje tunela predstavlja novu fazu eskalacije napetosti na istočnoj granici Evropske unije, koju poljske vlasti već godinama opisuju kao dio „hibridnog rata“ protiv Evrope.
Otkrivena četiri tunela tokom 2025. godine
Službenici granične straže Podlaskog vojvodstva tokom 2025. godine identifikovali su ukupno četiri podzemna prolaza ispod granice.
Najveći tunel pronađen je sredinom decembra u blizini sela Narevka, na istoku Poljske. Prema dostupnim informacijama:
- Tunel je bio visok oko 1,5 metara
- Protezao se oko 50 metara na bjeloruskoj i 10 metara na poljskoj teritoriji
- Ulaz na bjeloruskoj strani bio je skriven u šumi
- Kroz njega je prošlo oko 180 migranata, uglavnom iz Avganistana i Pakistana
- Većina je uhapšena odmah po izlasku na poljsku teritoriju
Poljske vlasti navode da su tuneli otkriveni zahvaljujući naprednim bezbjednosnim sistemima, uključujući termalne kamere, senzore pokreta i elektronski nadzor.
Ko stoji iza tunela? Stručnjaci iznose različite teorije
Prema ocjenama bezbjednosnih analitičara, izgradnja ovakvih tunela zahtijeva visoko specijalizovano znanje i iskustvo u podzemnoj infrastrukturi.
Kao moguće grupe sa takvim kapacitetima pominju se:
- Hamas
- Hezbolah
- Islamska država
- Pojedine kurdske milicije sa iskustvom iz Sirije i Iraka
Američki i izraelski vojni analitičari navode da takva infrastruktura podsjeća na podzemne sisteme korištene u Gazi i Libanu. Ipak, poljske vlasti naglašavaju da bez obzira na moguće tehničke izvođače, političku odgovornost snosi Minsk.
Migrantska kriza kao instrument pritiska
Pod vlašću Aleksandra Lukašenka, Bjelorusija je još od 2021. godine optuživana da organizovano usmjerava migrante prema granici sa Poljskom i drugim državama EU.
Nakon početka rata u Ukrajini 2022. godine, napetosti su dodatno porasle. Zapadne obavještajne procjene tvrde da je cilj takvih operacija destabilizacija Evropske unije i slabljenje podrške vladi ukrajinskog predsjednika Volodimir Zelenski.
Poljska je kao odgovor izgradila 200 kilometara dugu graničnu ogradu, opremljenu sa više od 300 kamera i sofisticiranim nadzornim sistemima.
Poljska poručuje: Spremni smo na nove pokušaje
Zamjenik ministra unutrašnjih poslova Poljske izjavio je da sama činjenica da se kopaju tuneli pokazuje efikasnost granične zaštite.
Ipak, bezbjednosni stručnjaci upozoravaju da zatvaranje jedne rute često znači otvaranje nove na drugoj lokaciji, što ovu krizu čini dugoročnim izazovom.
Poljske vlasti poručuju da će nastaviti sa otkrivanjem i uništavanjem podzemnih prolaza, uz dodatno jačanje tehničkih i obavještajnih kapaciteta.
Zašto je ovo važno?
Otkrivanje tajnih tunela na granici Poljske i Bjelorusije otvara nova pitanja o metodama migrantskog pritiska, regionalnoj bezbjednosti i ulozi međunarodnih aktera u destabilizaciji istočne granice Evropske unije.
Situacija ostaje dinamična, a Varšava najavljuje dodatne mjere kako bi spriječila nove pokušaje ilegalnih prelazaka – bilo iznad ili ispod zemlje.