Iran u pregovorima sa Sjedinjenim Državama traži i suverenitet nad Ormuskim moreuzom. To bi mu donijelo oko 800 miliona dolara zarade na mjesečnom nivou.
Visoki iranski zvaničnik izjavio je ove nedjelje da Iran ima novi zahtev u sklopu pregovora za prekid vatre i kraj rata na Bliskom istoku – priznanje iranskog suvereniteta nad Ormuskim moreuzom, piše “CNN“. Sredinom nedjelje je procurio američki plan za kraj rata sa 15 tačaka, a iranski zvaničnik je saopštio da Iran želi da se doda i odredba koja se tiče suvereniteta nad Ormuskim moreuzom.
“Iran je pomalo iznenađen koliko je njihova strategija o Ormuskom moreuzu bila uspješna. Iznenađeni su koliko je jeftino i relativno lako držati globalnu ekonomiju kao taoca.
Jedna od lekcija ovog rata jeste da je Iran otkrio novu polugu moći i vjerovatno će je koristiti i ubuduće. Monetizacija je dio tog otkrića” rekla je Dina Esfandiari iz “Bloomberg Economics”.
Iranski poslanici razmatraju zakon koji bi obavezao države koje koriste ovaj moreuz za transport nafte i robe da plaćaju takse. Ukoliko Iran sprovede svoju zamisao, uvešće pomorska ograničenja “neprijateljima” i kontrolisali bi jedan od najvažnijih svjetskih plovnih ruta za svoje geopolitičke probleme.
“Uvođenje tranzitnih taksi predstavlja kršenje pravila prolaska kroz moreuze. Ne postoji pravni osnov u međunarodnom pravu da obalna država naplaćuje prolaz kroz međunarodni moreuz poput Ormuskog moreuza.
Ormuski moreuz je međunarodni plovni put, sa preklapajućim teritorijalnim vodama Irana i Omana… U tim vodama važe iranski i omanski zakoni. Međutim, kao međunarodni moreuz, važi pravo tranzitnog prolaza za sve države, što omogućava nesmetano kretanje na površini, u vazduhu i pod vodom“, objasnio je Džejms Kraska, profesor međunarodnog pomorskog prava na Američkom ratnom koledžu.
Koliko bi Iran zaradio ako bi naplaćivao prolaz kroz Ormuski moreuz?
Ako bi Iran uspio da obezbijedi suverenitet nad Ormuskim moreuzom, to bi mu donelo veliku zaradu svakog dana. Kroz Ormuski moreuz dnevno prolazi oko 20 odsto svetske nafte – to je približno oko 10 velikih tankera koji nose oko 20 miliona barela nafte.
Naknada po tankeru bi iznosila oko dva miliona dolara. To bi dnevno donosilo oko 20 miliona dolara, odnosno oko 600 miliona dolara na mjesečnom nivou.
Kroz ovaj moreuz se transportuje i tečni naftni gas. Ako se na transport nafte doda i tečni naftni gas, zarada bi iznosila oko 800 miliona dolara mjesečno.
Da podsjetimo, Izrael i Sjedinjene Države napale su Iran u subotu 28. februara u ranim jutarnjim časovima u vojnoj operaciji “Epski bijes”. U napadima su ubijeni vrhovni vođa Irana Ali Hamnei i bivši predsjednik Irana Mahmud Ahmadinežad.