Evropska unija ulazi u jednu od najzahtjevnijih političkih i bezbjednosnih sedmica u posljednjih nekoliko godina, tokom koje će lideri 27 država članica pokušati da pronađu odgovore na ključna pitanja o budućnosti kontinenta.
Iako se ne očekuju konačna rješenja do kraja sedmice, evropski zvaničnici nadaju se da će uspjeti zacrtati pravac u kojem bi Evropa trebalo da se kreće u godinama koje dolaze. Fokus će biti na jačanju ekonomske konkurentnosti, smanjenju zavisnosti od Sjedinjenih Američkih Država i nastavku podrške Ukrajini.
Bivši italijanski premijer Enriko Leta ocijenio je da će naredni dani pokazati može li Evropa postati zaista ujedinjena i nezavisna.
„Naredni dani će pokazati da li Evropa može da se preokrene i postane zaista ujedinjena, potpuno zrela i nezavisna“, rekao je Leta za Politico, podsjećajući da je Mastrihtski ugovor iz 1992. godine oblikovao savremenu Evropu i da je sada vrijeme za novi veliki iskorak.
Intenzivna diplomatija širom Evrope
Tokom sedmice evropski lideri vodiće kriznu diplomatiju na više lokacija – od Brisela i Strazbura do Minhena, gdje se održava najveća svjetska bezbjednosna konferencija.
U Strazburu će poslanici Evropskog parlamenta raspravljati o mogućem odmrzavanju trgovinskog sporazuma sa SAD, ali i o dugoročnom budžetu EU za period od 2028. do 2034. godine. U Briselu će ambasadori država članica održavati konsultacije o ključnim političkim i ekonomskim pitanjima.
Ministri odbrane o pomoći Ukrajini
Na sastanku ministara odbrane EU 11. februara u Briselu glavna tema biće nastavak vojne i bezbjednosne pomoći Ukrajini. Očekuje se da će sastanku prisustvovati ukrajinski ministar odbrane Mihailo Fedorov, koji će evropskim partnerima iznijeti najhitnije potrebe Kijeva.
Među zahtjevima Ukrajine biće dodatni sistemi protivvazdušne odbrane poput „Patriota“ i NASAMS-a, ali i jačanje saradnje u oblasti vojnih inovacija i razvoja dronova.
Direktor konsultantske kuće „Rasmussen Global“ Fabris Potje upozorio je da Evropa mora ozbiljno razmišljati o sopstvenom planu bezbjednosti.
„Evropa mora biti sposobna da stoji na sopstvenim nogama ukoliko ostane sama“, poručio je on, ukazujući na sve veće povlačenje SAD iz transatlantskog bezbjednosnog okvira.
Ekonomski izazovi i konkurentnost
Dan kasnije, 12. februara, lideri EU okupiće se u belgijskom mjestu Rijkhoven na ekonomskom samitu posvećenom jačanju konkurentnosti Unije.
Razgovaraće se o pojednostavljenju propisa, jačanju jedinstvenog tržišta, smanjenju zavisnosti od kritičnih sirovina i dugoročnom ekonomskom razvoju EU. Očekuje se i obraćanje predsjednice Evropskog parlamenta Roberte Mecole, kao i izlaganja Marija Dragija i Enrika Lete o budućnosti evropske ekonomije.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen nedavno je upozorila da se globalni poredak trajno promijenio i da Evropa mora da se prilagodi novim okolnostima.
Minhen u znaku bezbjednosti
Sedmica će biti zaključena Minhenskom bezbjednosnom konferencijom od 13. do 15. februara, na kojoj će učestvovati brojni svjetski lideri, uključujući Ursulu fon der Lajen, njemačkog kancelara Fridriha Merca, generalnog sekretara NATO-a Marka Rutea, američkog državnog sekretara Marka Rubija i ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog.
Glavne teme biće evropska bezbjednost i budućnost transatlantskih odnosa, ali nezvanično će dominirati pitanje može li Evropska unija dugoročno opstati bez snažnog bezbjednosnog oslonca na Sjedinjene Američke Države.
Iako do kraja sedmice vjerovatno neće biti konačnih odgovora, evropski lideri nadaju se da će postaviti temelje za novu strategiju koja bi Evropi omogućila snažniju i samostalniju ulogu u sve složenijem globalnom poretku.