Često se tvrdi da su srpski neuspjesi 1990-tih uzrokovani činjenicom da naše intelektualne i političke elite nisu shvatile duh vremena i značenje 1989. godine. To je sasvim tačna konstatacija. Mi smo bili do te mjere nesvjesni šta se događa da je Milošević u momentu pada Berlinskog zida svoju stranku nazvao “Socijalistička”. To je, između ostalog, omogućilo Tuđmanu i Izetbegoviću da svoj secesionizam pravdaju borbom za demokratiju, a protiv komunističkog totalitarizma.
Još goru glupost učinili smo nemogućom idejom “Velike Srbije”. U istorijskom momentu kada su se evropske nacije u Mastrihtu 1992. de facto odrekle nacionalnih granica, nas je ludi Šešelj ubijedio da slijedimo logiku “svi Srbi u jednoj državi”. Šta reći? Iz današnje perspektive teško je razumjeti kako je uopšte moguće da su naši političari bili takve budale. Međutim, sudeći po sadašnjim politikama, izgleda da nismo ništa naučili iz tih grešaka i promašaja.
Putinistička avantura
Jedna takva greška desila se zauzimanjem proputinističke pozicije 2022. Nakon što je režim u Kremlju otpočeo agresiju na Ukrajinu, naše vlasti su iz nekog razloga odlučile da se pokače i sa Amerima i sa Evropom i odigraju all-in na Putina.
Nastranu moralna odvratnost te činjenice – Srbi su tim svrstavanjem po prvi put u svojoj novijoj istoriji stali na stranu nekog agresora. Što je naročito odvratno imajući u vidu da smo mi sami nedavno bili žrtve slične agresije: Ukrajinu je, jednostrano bez odobrenja UN napala jedna supersila, baš kao što je nas 1999. god., bez odobrenja UN napala jedna druga supersila. I mi sada, na svoju sramotu, stajemo na stranu agresora.
No, još gore od toga je da se mi time svrstavamo protiv našeg prirodnog okruženja i mjesta kome pripadamo: Srbi su narod u sred Evrope, a svrstavaju se na stranu jedne antievropske, u biti azijske despotije, kakva je putinistička diktatura. To, naravno, ima posljedice: Evropa je jasno markirala RS, a i Srbiju, kao potencijalnu opasnost. Što je optužba sa puno osnove: putinisti već dugo podrivaju Evropu podržavajući tzv. „suverenističke“ pokrete tipa AfD, Orbana, Le Pen i slične. Mi u RS svrstani smo u tu grupu „antievropskih snaga“. U najnovijoj karti putinovog hibridnog rata protiv Evrope, Republika Srpska je jedno od rijetkih evropskih mjesta gdje je označeno da Vlada (a ne samo mediji, neka politička stranka, određeni biznisi i sl.) radi za putiniste.
Srbija je pak definisana kao „glavni koridor“ za infiltriranje ruskih špijuna u Evropu – jer ima bezvizni režim sa svim evropskim zemljama, a sama dopušta ulazak Rusima na svoju teritoriju bez ikakvih ograničenja.
Sve to su veoma, veoma ozbiljne stvari. Nedavno je procurila zabrinjavajuća informacija da Hrvatska, Rumunija i Bugarska neće slati svoje vojnike u buduću mirovnu misiju u Ukrajini, jer im je Evropa namijenila ulogu kontrole djelovanja Srbije. I Srbija i RS shvataju se kao proxy Kremlja i neko koga Putin može iskoristiti da pokrene problem na Balkanu, tj. odvuče dio evropskih kapaciteta na rješavanje te situacije. Činjenica koja treba sve da nas zabrinjava i zbog koje treba da stavimo prst na čelo i dobrano razmislimo šta mi to radimo i da li smo uopšte pri zdravoj pameti.
Srećom po nas, cijenu putinističke avanture za sada je platio samo režim: Dodik je po kratkom postupku eliminisan sa političke scene. Koliko god naše vlasti za to krivile zavjeru kojekakvih mističnih “antisrpskih” centara moći, i iznosile kojekakve teorije zavjera, istina je prozaična: svojom pogrešnom geopolitičkom procjenom same su prouzrokovale takvu reakciju. Što je zaista bilo lako za predvidjeti:
Svakom ko ima gram mozga jasno je da Evropa neće trpiti proputinističku marionetu u sred svog dvorišta – ma kako ona objektivno bezopasna i mala bila. Izbori u Moldaviji, Rumuniji itd. jasno su pokazali tu činjenicu.
Trampističko zastranjenje
Naš narod ima pametnu uzrečicu: “nije ga majka klela što se kockao, već što se vadio”. U očajničkom pokušaju da se na neki način izvuku iz situacije u koju su se svojim putinističkim gambitom doveli, Dodik&Co napravili su još goru grešku: ovaj put su odigrali all-in na Trampa.
Opet nastranu moralna gadnost načina na koji je to izvedeno: koja je uključivala mnoštvo ponižavajućih stvari – poput nosanja MAGA kačketa po Banjaluci, potkupljivanja ostarjelog Đulijanija, morbidnih opela nekom Čarliju Kirku i slično. Koja je još cijena plaćena tek ćemo da vidimo. U svakom slučaju, te su akcije u sadejstvu sa lobiranjem po SAD urodile plodom: sankcije su skinute.
Nažalost po naše vlasti, lijek se pokazao kao gori od bolesti: trampizam je u međuvremenu postao persona non grata u Evropi. Što je opet zaista bilo lako za predvidjeti svakom ko ima bar malo mozga u glavi. Nakon budalesanja sa Grenlandom, carina, te cijelog niza drugih suludih poteza, trampizam je od strane Evropljana definisan kao neprijateljski faktor. Već je formiran jasan antitrampistički front koji uključuje sve četiri ključne evropske države: Francusku, Njemačku, Britaniju i Italiju. Nakon ilegalnog napada na Iran, Španija je preuzela vodeću ulogu u generisanju antitrampističkih filinga, a Francuska je preuzela vojnu dimenziju evropskog odgovora, ali generalno, praktično sve evropske države sem Mađarske i Slovačke su u manje ili više otvoreno dio antitrampističke koalicije. Mi smo, pak, opet toliko blesavi da smo pro Trampa.
Pogrešna strana istorije
Što znači da smo opet na pogrešnoj strani istorije. Prvo, radi se o načelnoj stvari: Putin je klasični, udžbenički primjer diktatora, koji je poveo suludu agresiju na susjednu zemlju, a Tramp je klasični, udžbenički primjer političkog populiste, i politički bandit koji se ne libi da u maniru Koza Nostre kidnapuje predsjednika Venecuele, pobije kompletno rukovodstvo Irana, i ničim izazvan danima bombarduje zemlju na drugom kraju planete, računajući i “kolateralnu” štetu škole za djevojčice. Naša odluka da podržimo te likove jasno nas definiše kao političku zajednicu i gdje mi sebe svrstavamo: sličan se sličnom raduje.
Ta je stvar još gora imajući u vidu da se pod trampističkim pritiskom gotovo izvjesno događa kreiranje jedne nove Evrope. Mi smo jedini evropski narod koji smo se samoisključili iz tog istorijskog događanja i svrstali na stranu neprijatelja Evrope. Uporna antievropska kampanja koju forsiraju naši režimski medijii najbolje je svjedočanstvo te sulude rabote. Ono što se sada događa glasi: mi smo 1/1 evropska nacija, ali nas naše vlasti, uz nečasno saučesništvo medija i neodgovornih intelektualnih “elita”, svrstavaju na stranu antievropskih sila.
Čovjek se zaista mora zapitati ko su geniji koji definišu našu geopolitiku. Ti likovi ili ne znaju, ili ih baš, baš ne ide. Otprilike kao da Pink/Happy/Informer šarlatanstvo kreira naše geopolitičke agende. Svakom ko je u stanju da pogleda činjenice i brojeve moralo je 2022. god. biti jasno da Putin ne može dobiti rat u Ukrajini. I danas, 2026. god., svakome ko je u stanju da pogleda činjenice i brojeve, a naročito nakon masakriranja Trampa u Davosu, te poniženja trampista na Grenlandu, mora biti jasno da Evropa neće mirno gledati trampistička budalesanja i da ovo dobijanje na vremenu služi samo da se prebrodi period tranzicije. Mi ipak, opet ne razumijevajući duh vremena, i potpuno nesvjesni šta se događa, istrajavamo na pogrešnoj strani istorije.