Republika Srpska je u proteklih deset godina izgubila oko 60.000 stanovnika usljed negativnog prirodnog priraštaja i unutrašnjih migracionih kretanja, pokazuje analiza objavljena u časopisu „Pokazatelj“ Republičkog zavoda za statistiku RS.
Kako se navodi, proces depopulacije nije specifičan samo za Republiku Srpsku, već pogađa i veći dio Jugoistočne Evrope, dok razvijene evropske zemlje negativne demografske trendove djelimično ublažavaju imigracijom radno sposobnog stanovništva.
– Imigracioni priliv omogućava tim državama da očuvaju demografsku stabilnost i zadrže pozitivan ili neutralan populacioni bilans – istaknuto je u časopisu.
Broj rođenih stagnira, ali iznad prosjeka EU
U periodu od 2020. do 2024. godine, broj živorođenih u Republici Srpskoj kretao se između 9.118 i 9.309, bez izraženog trenda rasta ili pada. Najviše djece rođeno je 2023. godine – 9.309, kada je zabilježena i najviša stopa nataliteta od 8,4 promila.
Prosječna stopa nataliteta u Evropskoj uniji u 2024. godini iznosila je 7,9 promila, što je nešto niže u odnosu na Republiku Srpsku.
Žene sve kasnije postaju majke
Prosječna starost majke pri rođenju djeteta u Republici Srpskoj povećana je sa 29,4 na 29,8 godina, dok je pri prvom porođaju dostigla 28,2 godine.
Ovaj trend, kako navode statističari, u skladu je sa kretanjima u Evropi, gdje se roditeljstvo odlaže zbog dužeg obrazovanja, ekonomske nesigurnosti i fokusiranja na karijeru.
U zemljama EU prosječna starost majke pri rođenju djeteta u 2023. godini iznosila je 31,2 godine, a pri prvom porođaju 29,8 godina.
Blagi rast fertiliteta, ali ispod potrebnog nivoa
Pozitivan trend zabilježen je kada je riječ o stopi ukupnog fertiliteta, odnosno prosječnom broju djece po ženi. U periodu od 2020. do 2024. godine stopa je porasla sa 1,38 na 1,47, što predstavlja najvišu vrijednost u posmatranom periodu.
Ipak, ove vrijednosti su i dalje ispod nivoa potrebnog za prostu reprodukciju stanovništva, koja zahtijeva stopu fertiliteta od 2,1.
Poređenja radi, prosječna stopa ukupnog fertiliteta u EU u 2023. godini iznosila je oko 1,38, što znači da se Republika Srpska u 2024. godini, sa stopom od 1,47, našla nešto iznad evropskog prosjeka.