Dok rat u Ukrajini odnosi ljudske živote i troši ogromne državne resurse, Rusija istovremeno ulaže milijarde u istraživanja usmjerena na produženje ljudskog vijeka i usporavanje biološkog starenja. Prema pisanju francuskog lista „Le Monde“, za ovaj poduhvat predviđeno je čak 23,24 milijarde evra, a među ključnim osobama koje vode istraživačke programe nalazi se Marija Voroncova, najstarija kćerka ruskog predsjednika Vladimira Putina.
Voroncova, 41-godišnja endokrinološkinja, povezana je sa Istraživačkim i obrazovnim institutom za medicinu Moskovskog državnog univerziteta. U okviru programa usmjerenih na produženje životnog vijeka, ruske vlasti nastoje da razvijaju gensku terapiju, regenerativnu medicinu i druge tehnologije koje bi mogle usporiti procese starenja.
Putinova vizija: Zamjena organa i mogućnost dužeg života
Interesovanje ruskog predsjednika za biotehnologiju i produženje ljudskog vijeka dospjelo je u žižu javnosti nakon razgovora Vladimira Putina, kineskog predsjednika Sija Đinpinga i sjevernokorejskog lidera Kim Džong Una tokom vojne parade u Pekingu.
Razgovor, koji je zabilježio uključen mikrofon, odnosio se na mogućnosti produženja ljudskog života zahvaljujući razvoju medicine.
„U prošlosti su ljudi rijetko živjeli do sedamdesete, a danas si sa 70 godina praktično još dijete“, rekao je Si.
Putin je potom govorio o mogućnosti da biotehnologija omogući redovnu zamjenu ljudskih organa i značajno produženje života.
„Za nekoliko godina, uz razvoj biotehnologije, ljudski organi mogli bi neprestano da se zamjenjuju. Doći ćemo do tačke gdje će ljudi postajati sve mlađi kako stare, pa čak i dostići besmrtnost“, izjavio je Putin.
Si je u razgovoru iznio procjenu da bi ljudi tokom ovog vijeka mogli doživljavati i 150 godina.
Laboratorija u Skolkovu i istraživanje presađivanja životinjskih organa
Prema navodima francuskog lista, u realizaciji ruskih programa dugovječnosti učestvuju i Mihail i Jurij Kovalčuk, dugogodišnji Putinovi saradnici, zajedno sa Marijom Voroncovom.
Sredinom oktobra u tehnološkom centru Skolkovo, nedaleko od Moskve, otvorena je laboratorija posvećena istraživanju dugovječnosti.
Voroncova je tom prilikom govorila o potrebi da medicina odgovori na jedan od najvećih ljudskih strahova – strah od smrti. Istakla je i mogućnost da Rusija postane značajan međunarodni centar za istraživanja u ovoj oblasti.
Među pravcima istraživanja nalaze se genska terapija, regenerativna medicina i ksenotransplantacija, odnosno presađivanje ćelija, tkiva ili organa životinjskog porijekla u ljudski organizam.
Od prevencije do pokušaja usporavanja starenja
Ruska strategija, kako je predstavljena u tekstu „Le Monda“, obuhvata dva osnovna pravca.
Prvi se odnosi na klasične mjere prevencije – zdraviju ishranu, fizičku aktivnost, rano otkrivanje bolesti i unapređenje zdravstvene zaštite. Cilj je povećanje prosječnog životnog vijeka na 85 do 90 godina.
Drugi pravac podrazumijeva razvoj naprednih medicinskih postupaka, uključujući ciljane terapije, transplantacije i vakcine koje bi mogle uticati na procese starenja na ćelijskom nivou.
Takva istraživanja otvaraju i brojna etička pitanja. Prema navodima iz teksta, Voroncova je pokušaje prevazilaženja prirodnih granica ljudskog života opisala kao svojevrsno „varanje Boga ili same prirode“.
Ovakve ambicije otvaraju pitanje odnosa između naučnog napretka i tradicionalnih vrijednosti koje ruske vlasti često ističu u javnosti.
Ratni gubici i demografski problemi Rusije
Ambiciozni planovi o produženju ljudskog života odvijaju se u trenutku kada se Rusija suočava sa ozbiljnim demografskim izazovima, a rat u Ukrajini dodatno utiče na broj stanovnika i strukturu radno sposobnog stanovništva.
Prema podacima navedenim u izvornom tekstu, očekivani životni vijek muškaraca u Rusiji iznosi oko 67 godina, dok je za žene približno 78 godina.
Ratni gubici dodatno opterećuju demografsku sliku zemlje, dok država istovremeno izdvaja značajna sredstva za vojne potrebe, uključujući plate, bonuse za regrutaciju i naknade porodicama poginulih vojnika.
Ekonomista Vladislav Inozemcev takvu pojavu opisuje izrazom „ekonomija smrti“, ukazujući na to da državne naknade porodicama poginulih vojnika u pojedinim slučajevima mogu premašiti zaradu koju bi vojnik ostvario tokom čitavog radnog vijeka.
Tako se u Rusiji istovremeno odvijaju dva procesa: ulaganje u naučna istraživanja koja bi jednog dana mogla produžiti ljudski život i rat koji svakodnevno odnosi živote na ukrajinskom frontu.