Koncept poznat kao higijenska hipoteza već decenijama sugeriše da je za pravilan razvoj dječjeg imunološkog sistema potrebna određena izloženost mikrobima. Dok su stope alergija, astme i polenske kijavice u industrijalizovanim zapadnim zemljama značajno porasle, naučnici su primijetili da djeca koja odrastaju na farmama znatno rjeđe obolijevaju od ovih bolesti, piše ScienceAlert.
Bakterije koje stoje iza “efekta farme”
Ovaj fenomen poznat je kao “efekat farme”.
„Djeca koja odrastaju na farmama izložena su mnogo širem spektru mikroba i znatno rjeđe razvijaju ovakve zdravstvene probleme“, kaže epidemiolog Markus Ege sa Univerzitetske bolnice LMU i Instituta za prevenciju astme i alergija pri Helmholtz Munichu u Njemačkoj.
Ege i njegove kolege sada su identifikovali vrste bakterija koje posreduju u ovom zaštitnom efektu kod djece iz ruralnih područja Evrope, što predstavlja važan korak ka potvrdi higijenske hipoteze.
Prema njegovim riječima, ranija istraživanja uglavnom su pokazivala samo povezanost između života na farmi i manjeg rizika od alergija, dok nova studija pruža mnogo čvršće dokaze jer povezuje konkretne bakterije, njihove metaboličke proizvode i receptore u ljudskom organizmu na koje djeluju.
Kako mikrobi štite organizam
Alergije, astma, polenska kijavica i ekcemi nastaju kada imunološki sistem pretjerano reaguje na bezopasne supstance iz okoline.
U novom istraživanju naučnici su izdvojili devet bakterijskih vrsta za koje smatraju da imaju ključnu zaštitnu ulogu.
„Identifikovali smo manji broj bakterija koje sada možemo precizno odrediti na nivou vrste, poput Romboutsia timonensis i Glutamicibacter arilaitensis“, rekla je bioinformatičarka Giulia Pagani iz Helmholtz Municha.
Prema njenim riječima, ove gram-pozitivne bakterije odgovorne su za oko dvije trećine zaštitnog efekta farme kada je riječ o astmi, te za približno polovinu zaštite od polenske kijavice i atopijskog ekcema.
Istraživači su ove bakterije pronašli u uzorcima prašine sa madraca 1.018 školaraca iz ruralnih dijelova južne Njemačke, kao i u vazduhu iz štala na 47 farmi na kojima dio djece živi.
Bakterije povezane s efektom farme činile su oko šest odsto mikroorganizama pronađenih u prašini sa madraca, ali čak 25 odsto mikroba u uzorcima iz štala.
Djeca koja su bila izložena tim mikrobima, naročito ona koja žive na farmama, imala su znatno manji rizik od razvoja astme.
Naučnici su utvrdili da bakterije potiču iz crijeva krava i putem njihovog izmeta dospijevaju u vazduh u štalama. Djeca ih udišu tokom boravka među životinjama, a zatim ih unose i u svoje domove, gdje se umjerena izloženost nastavlja.
Mogući put ka prevenciji bolesti
Istraživači naglašavaju da je ključna upravo umjerena izloženost.
Bakterije proizvode metabolite koji aktiviraju receptor poznat kao AhR, koji ima važnu ulogu u regulaciji imunološkog odgovora.
Visok nivo aktivacije ovog receptora može biti štetan, ali umjerena aktivacija, kakva nastaje udisanjem bakterijskih metabolita u štalama, podstiče snažan protivupalni odgovor koji može pomoći u sprečavanju razvoja astme i alergija.
Iako je riječ o opservacionoj studiji koja ne može definitivno dokazati uzročno-posljedičnu vezu, istraživači smatraju da je sada mnogo jasnije kako izgleda lanac događaja – od krava, preko bakterija i vazduha u štalama, do razvoja dječjeg imunološkog sistema.
Autori studije, objavljene u časopisu NEJM Evidence, zaključuju da rezultati pokazuju snažnu i dosljednu povezanost između izloženosti specifičnim mikrobima iz okoline i prirodne zaštite od astme i alergija.
Dodaju da bi bolje razumijevanje ovih mehanizama u budućnosti moglo dovesti do razvoja novih, bezbjednih i efikasnih metoda prevencije najčešćih hroničnih bolesti kod djece.
Izvor: ScienceAlert