Vojna baza Harir u Iraku, danas jedna od najvažnijih tačaka američke vojne infrastrukture na Bliskom istoku, izgrađena je uz značajan doprinos firmi iz bivše Jugoslavije – uključujući i kompanije iz Bosne i Hercegovine.
Baza Harir, smještena u Erbilu u iračkom Kurdistanu, izgrađena je još 1983. godine u okviru velikog projekta modernizacije vojnih aerodroma tokom vladavine Sadama Huseina. Projekat, vrijedan oko 280 miliona dolara, realizovan je uz učešće brojnih jugoslovenskih kompanija.
Među ključnim izvođačima bili su Energoprojekt, Planum, kao i firme iz BiH poput „Vranice“ i „Unioninvesta“, koje su učestvovale u izgradnji složenih infrastrukturnih i tehničkih sistema. Projekat je bio poznat po visokim standardima gradnje, uključujući armirano-betonska skloništa otporna na direktne udare.
Zanimljivo je da su američke snage 2003. godine, prije invazije na Irak, tražile originalne projekte ovih baza kako bi preciznije planirale vojne operacije.
Danas je Harir daleko više od obične piste – riječ je o ključnom logističkom i operativnom čvorištu američkih snaga u regionu. U njoj su stacionirani transportni helikopteri, dronovi i specijalne jedinice, a baza igra važnu ulogu u operacijama u Iraku i Siriji.
Poseban fokus posljednjih godina stavljen je na odbranu od dronova, s obzirom na sve češće napade. Harir je pretvoren u sofisticirani centar za elektronsko ratovanje, opremljen sistemima za ometanje i presretanje bespilotnih letjelica.
Tokom 2024. i 2025. godine baza je bila meta više napada, uključujući i raketne udare, što dodatno naglašava njen strateški značaj. U slučaju njenog pada, baza u Erbilu, vrijedna oko 800 miliona dolara, ostala bi izložena direktnoj prijetnji.
Istovremeno, Harir simbolizuje i širu geopolitičku borbu – dok Sjedinjene Američke Države jačaju vojno prisustvo, Kina širi ekonomski uticaj kroz infrastrukturne projekte i investicije.
Tako baza Harir danas predstavlja više od vojnog objekta – ona je tačka sudara globalnih sila i podsjetnik na vrijeme kada su kompanije iz regiona učestvovale u izgradnji jedne od najvažnijih strateških lokacija svijeta