Ispod površine podsaharske Afrike odvija se proces koji bi za nekoliko miliona godina mogao potpuno promijeniti mapu svijeta kakvu danas poznajemo. Geolozi su otkrili jasne dokaze da se afrički kontinent polako, ali nezaustavljivo dijeli na dva dijela, a epicentar ove tektonske promjene nalazi se u Zambiji.
Naučni tim predvođen profesorom Maikeom Daylyjem sa Univerziteta Oxford analizirao je gasove koji izlaze iz termalnih izvora u riftnoj zoni Kafue. Rezultati su iznenadili naučnike: izotopi helijuma potvrđuju da ti gasovi dolaze direktno iz Zemljinog omotača, sa dubina do 160 kilometara. To znači da pukotina u Zemljinoj kori nije površinska, već da je probila čitavu litosferu.
Novi okean se rađa ispod Afrike
Ovaj podzemni rasjed dio je ogromnog sistema dugog oko 2.500 kilometara koji povezuje Tanzaniju i Namibiju. Naučnici vjeruju da upravo svjedočimo početku stvaranja novog okeanskog basena.
„Ono što vidimo u Zambiji je geološki živ proces. Zemlja doslovno diše kroz ove pukotine, izbacujući magmatske fluide koji najavljuju rađanje nove tektonske granice“, objasnio je profesor Dayly.
Iako je već dugo poznato da se istočna Afrika, posebno područja Kenije i Etiopije, postepeno odvaja, novi podaci pokazuju da bi rasjed u jugozapadnoj Africi mogao predstavljati „slabiju tačku“ kontinenta. Zbog posebnog položaja u odnosu na okeanske grebene, stručnjaci smatraju da bi se Afrika mogla lakše „prelomiti“ upravo na tom području.
Šta ovo znači za budućnost planete?
Iako će za stvaranje novog okeana biti potrebni milioni godina, ovo otkriće mijenja dosadašnje razumijevanje unutrašnje dinamike Zemlje. Afrika više nije jedinstvena tektonska ploča, već složeni sistem koji se postepeno razdvaja.
Naučne ekspedicije već se nalaze na terenu i pokušavaju predvidjeti gdje bi se mogli pojaviti prvi vulkani, kao i kako će se reljef Afrike mijenjati tokom narednih stoljeća.
„Prisustvujemo tihoj, ali izuzetno moćnoj transformaciji naše planete“, zaključili su istraživači čiji su rezultati objavljeni u uglednom naučnom časopisu Frontiers in Earth Science.