Dok mnoge evropske zemlje muku muče s odlascima mladih i padom nataliteta, Irska bilježi suprotan trend. Nakon pandemije COVID‑19, ova zemlja se profilirala kao jedno od glavnih evropskih odredišta za useljenike – od povratnika i radnika iz Evropske unije do stručnjaka izvan Evrope i međunarodnih studenata. Ono što se na prvi pogled čini kao demografski uspjeh, u praksi otvara pitanje: kako izgleda život u zemlji koja brzo raste, ali čiji sistemi sve teže prate taj rast?
Prema najnovijim podacima irskog Central Statistics Officea (CSO), populacija Republike Irske u aprilu 2025. iznosila je oko 5,46 miliona stanovnika. U razdoblju od godinu dana do aprila 2025. u zemlju se doselilo približno 125.300 ljudi, što je i dalje znatno iznad historijskog prosjeka. Najveći talas useljavanja zabilježen je nakon 2022. godine, posebno 2023. i 2024., kada je broj novih stanovnika dosegao rekordne nivoe – oko 149.200 u 2024., najviše u posljednjih 17 godina.
Kako je Irska od siromaštva stigla do bogatstva
Kako je Irska postala od nekada jedne od najsiromašnijih evropskih zemalja do jedne od najbogatijih u samo jednoj generaciji? Odgovor leži u kombinaciji dugoročnih strateških odluka i povoljnih globalnih okolnosti. Ulazak u Evropsku uniju 1973. godine otvorio je pristup jedinstvenom tržištu, ali i značajnim fondovima za razvoj infrastrukture, obrazovanja i poljoprivrede. Istovremeno, država je decenijama gradila model privlačenja stranih investicija kroz niske stope poreza na dobit, stabilan regulatorni okvir i ulaganja u obrazovanje.
Rezultat je bio period poznat kao „Celtic Tiger“, od sredine 1990‑ih do 2007. godine, kada je Irska bilježila izuzetno visoke stope ekonomskog rasta. BDP po stanovniku rastao je dvocifrenim stopama, nezaposlenost je pala s oko 15 posto na manje od 4 posto, a životni standard se naglo poboljšao, posebno u urbanim centrima poput Dublina i Corka. Iako je globalna finansijska kriza 2008. godine razotkrila ranjivosti tog modela, a regionalne i socijalne razlike ostale izražene, dugoročna transformacija Irske ostaje jedno od najimpresivnijih ekonomskih poglavlja u savremenoj Evropi.
Upravo taj ekonomski uspjeh danas čini Irsku magnetom za nove doseljenike.
Ko dolazi u Irsku
Analiza CSO‑a pokazuje da su useljenici daleko od homogene grupe. Oko 31.500 doseljenih čine povratnici – irski državljani koji su se vratili iz Velike Britanije, Sjedinjenih Američkih Država i Australije. Građana drugih zemalja EU bilo je oko 25.300, najviše iz Poljske, Litvanije i Rumunije, dok se iz Ujedinjenog Kraljevstva doselilo oko 4.900 ljudi.
Najveći dio priliva, međutim, dolazi izvan EU i UK – oko 63.600 osoba, uključujući migrante iz Indije, Pakistana, Filipina, Nigerije i Ukrajine. Značajan broj dolazi i kroz sistem međunarodne zaštite i azila, posebno iz ratom pogođenih ili ekonomski nestabilnih regija.
„Nakon ulaska Hrvatske u EU, masovno smo išli tamo jer se posao mogao lako naći, engleski je bio dovoljan, a plaće su bile dobre. Ali zdravstvo i stanovanje su uvijek bili problem“, piše jedan Hrvat na Redditu, sažimajući iskustvo koje dijele mnogi.
Zašto dolaze
Razlozi za useljavanje u Irsku su višestruki, ali ekonomija je i dalje ključna. Zemlja bilježi visoku stopu zaposlenosti i kronični nedostatak radne snage u sektorima tehnologije, finansija, zdravstva i građevine. Multinacionalne kompanije nude plate i karijerne mogućnosti koje su za mnoge nedostižne u matičnim zemljama.
Drugi snažan faktor je obrazovanje. Kao članica EU, Irska nudi kvalitetne univerzitetske programe, nastavu na engleskom jeziku i relativno lak prelazak iz studentskog statusa u radni odnos. Demografski pritisci dodatno pojačavaju potrebu za migracijom: starenje stanovništva i nizak natalitet znače da bez stalnog priliva radno sposobnih ljudi irska ekonomija ne može održati trenutni tempo rasta.
Za dio doseljenika, posebno iz kriznih regija, presudni su sigurnost i politička stabilnost.
Statistika naspram stvarnosti
Ipak, životna svakodnevica često ne prati optimistične makroekonomske pokazatelje. Najčešće kritike odnose se na tržište stanovanja i zdravstveni sistem, koji već godinama ne uspijevaju pratiti rast populacije.
„Super mjesto za zaraditi novac i dobiti iskustvo, ali za dugoročni život zdravstvo i stanovanje su katastrofa. Radije bih umro nego otišao u bolnicu“, komentariše jedan korisnik Redita koji je u Irskoj proveo pet godina.
„Dublin je preskup, soba stoji 1.000 eura, a dvosoban stan 2.500“, dodaje drugi.
Istovremeno, nisu sva iskustva negativna. Mnogi priznaju da su u profesionalnom smislu u Irskoj dobili priliku kakvu kod kuće ne bi imali – brži napredak, međunarodno okruženje i znatno veće plate.
„Gore dvije godine. Klima je siva i stanovanje skupo, ali posao koji danas imam kod kuće bih tamo samo sanjao. Za kratko je odlično, dugoročno – vidjećemo“, piše jedna korisnica.
Dok veliki dio Evrope bilježi pad stanovništva i odliv mladih, Irska se izdvaja pozitivnom neto migracijom i kontinuiranim rastom populacije. Migranti popunjavaju ključna radna mjesta, doprinose poreznim prihodima i potiču inovacije, posebno u tehnološkim i finansijskim centrima. Upravo zbog toga Irska se često navodi kao izuzetak u evropskim demografskim trendovima.
Izazovi brzog rasta
Brzi rast, međutim, ima cijenu. Pritisak na stanovanje, javne službe i zdravstveni sistem sve je izraženiji, dok se istovremeno povećavaju zahtjevi za azil i integraciju. Vlada je u novembru 2025. najavila strožije mjere kontrole useljavanja i azila, uključujući više prihodne pragove za porodičnu reunifikaciju i stroža pravila za tražioce azila.
„Za kratko možeš zaraditi i živjeti pristojno, ali stanovanje i zdravstvena zaštita su katastrofa. Ljudi s vremenom shvate da Irska nije raj“, piše još jedan komentator.
Irska je danas jedna od najatraktivnijih evropskih destinacija za rad, studiranje i početak karijere. Brojke jasno ukazuju na snažan migracijski trend, ali iskustva ljudi otkrivaju i drugu stranu tog uspjeha: preskupo stanovanje, preopterećene javne usluge i rastuće socijalne tenzije u urbanim sredinama.
U vremenu kada Evropa traži rješenja za demografski pad, Irska pokazuje da migracija može donijeti ekonomski i populacijski rast – ali i podsjeća da statistika i stvarni život rijetko idu potpuno istim putem.