Prošle godine više od polovine svih ubistava gdje su žrtve bile žene počinili su njihovi intimni partneri ili rođaci, navodi se u UN-ovom izvještaju, a prenosi The New York Times.
Napori u nekim zemljama da se zaustave ovakva ubistva putem novih zakonskih strategija i socijalnih programa nisu polučili opipljive rezultate, zaključili su istraživači.
Izvještaj je objavljen ove sedmice, a njegova objava poklopila se sa Međunarodnim danom borbe protiv nasilja nad ženama koji su odredile Ujedinjene nacije. Izvještaj istražuje u kakvom je odnosu nasilje nad ženama i djevojčicama sa njihovim statusom i ulogom u društvu.
Ubistvo žene je “fatalni ishod kontinuirane rodno-zasnovane diskriminacije i zlostavljanja”, napisao je u predgovoru ovom izvještaju Yury Fedotov, izvršni direktor Agencije.
Velika većina žrtava ubistava su muškarci. Ali kada su žene u pitanju daleko je veća vjerovatnoća da će ih ubiti oni najbliži njima.
Otprilike jedno od pet ubistava izvrši intimni partner ili član porodice, a žene i djevojčice čine ogromnu većinu žrtava u tim slučajevima, zaključuje se u izvještaju nakon analize raspoloživih podataka.
Od približno 87,000 žena koje su bile žrtve ubistva s predumišljajem prošle godine širom svijeta, oko 34 odsto ubistava izvršili su intimni partneri, a 24 odsto članovi porodice.
Stopa žena koje su ubili njihovi partneri ili rođaci najviša je u zemljama Afrike, a zatim Sjeverne i Južne Amerike. Najniža stopa je bila u Evropi.
Podaci su objavljeni uz određene napomene. Naime, nije moguće tačno evidentirati rodno-zasnovana ubistva tokom oružanih sukoba — tako da bi tačni brojevi u određenim regijama mogli biti daleko veći nego što se navodi u izvještaju. Izvještaj takođe ne uzima u obzir neriješena ubistva koja bi mogla biti rodno zasnovana i takođe napominje da je nasilje nad ženama obično nedovoljno registrovano.
Za ovakve podatke kriv je seksizam.
Nasilje u porodici nad ženama i djevojčicama ukorijenjeno je u društvene norme o pravu muškaraca da vrše kontrolu nad ženama. Istraživanje koje se citira u studiji pokazuje da muškarci i dječaci koji se povinuju stereotipnom viđenju rodnih uloga češće vrše nasilje nad svojom partnerkom.
Muškarci koji počine ubistvo nad svojom partnerkom često kao razlog navode ljubomoru, piće i strah od ostavljanja, navodi se u studiji. Za razliku od toga, žene koje su ubile svoje partnere često su kazale da su trpile duge periode fizičkog nasilja.
Iako dosta rjeđe, žene takođe mogu biti odgovorne za rodno-zasnovano nasilje. Na primjer, ženski članovi porodice mogu imati ulogu u ubistvima radi odbrane časti, gdje članovi porodice ubiju djevojčicu ili ženu za koju kažu da je nanijela sramotu njihovoj porodici.
Neke zemlje su uvele zakon protiv femicida, ali ne postoji opšti konsenzus šta taj pojam predstavlja.
Termin femicid prvi put je upotrijebljen 1970-ih godina u kontekstu ubistava žena i djevojčica. Posljednjih godina, naročito u Južnoj Americi, postoji težnja da se ovaj koncept koristi za kreiranje novih pravnih kategorija i javnih politika.
Novi zakoni i programi uspjeli su podići svijest javnosti u svijetu, ali se broj ubistava nije smanjio u odnosu na podatke objavljene u studiji Ujedinjenih nacija iz 2012. godine. Zaključak izvještaja je da se mora više uraditi na pružanju podrške ženama i na promjeni kulturnih normi.